Historia Kongresu Dydaktyki Polonistycznej

I Kongres Dydaktyki Polonistycznej

Z inicjatywy Komisji Edukacji Komitetu Nauk o Literaturze PAN w dniach 20-23 listopada 2013 roku na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie odbył się I Kongres Dydaktyki Polonistycznej, który zgromadził ponad stu prelegentów z Polski i ośrodków zagranicznych, kilkudziesięciu panelistów oraz około pięciuset słuchaczy i uczestników warsztatów. Sesje plenarne i sekcje tematyczne, dyskusje panelowe i warsztaty odbywały się pod hasłem: „Polonistyka dziś – kształcenie dla jutra. Diagnozy i perspektywy”.

Dziekani wydziałów polonistyki rozmawiali o tradycji i zmianie w kształceniu na kierunku filologia polska, przedstawiciele najważniejszych instytucji naukowych (KNOL PAN, KJ PAN, KRASP, RGNiSW, IBL PAN, Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza i innych) oraz edukacyjnych (MEN, IBE) zastanawiali się, czy świat potrzebuje humanistów i prognozowali przyszłość polonistyki, a pisarze (Stefan Chwin, Olga Tokarczuk, Wojciech Bonowicz) projektowali kształcenie dobrego czytelnika. Osobna dyskusja została poświęcona promocji polszczyzny i programowi NCK „Ojczysty – dodaj do ulubionych”.

Uczestnicy obrad – nauczyciele akademiccy i szkolni – rozmawiali o uczniach, studentach i doktorantach XXI wieku, sposobie kształcenia polonistów, systemie egzaminów, randze języka polskiego jako przedmiotu szkolnego nauczania. Wobec wyzwań współczesności nie zabrakło tematu cyberprzestrzeni i lekturowej emigracji, a także funkcjonowania języka polskiego jako obcego i drugiego. W ramach kongresu odbywała się sesja doktorantów pod hasłem Być albo nie być humanistą – współczesne dylematy kształcenia polonistycznego. Wzięli w niej udział także przedstawiciele studentów.

Goście Kongresu oraz zainteresowani nauczyciele i studenci mogli wziąć udział w różnorodnych warsztatach: muzealnych, poświęconych nowej formule matury, dotyczących projektów językowych, a także kształceniu imigrantów i reemigrantów. Kongresowi towarzyszyły wydarzenia kulturalne: koncert Grzegorza Turnaua, spektakl „Tuwim: słowo – muzyka – taniec” oraz wizyty studyjne w oddziałach Muzeum Narodowego w Krakowie.

Podczas podsumowania czterodniowych obrad sformułowano szereg rezolucji i wniosków, dotyczących wykorzystania potencjału intelektualnego absolwentów studiów doktoranckich, rekomendacji najlepszych absolwentów polonistyki do pracy w zawodzie nauczyciela, kształcenia ustawicznego nauczycieli polonistów, statusu egzaminu maturalnego, podniesienia rangi przedmiotu język polski w szkole. Rezolucje, poddane konsultacji w środowiskach polonistycznych, zaopiniowane przez ekspertów KRASP-u, skierowane zostały do MEN i MNiSW. Przedstawiciele Rady Programowej I Kongresu zaproszeni na spotkanie z przedstawicielami MEN dyskutowali na temat możliwości realizacji postulatów środowiska polonistycznego.

W organizację Kongresu włączyły się: Komitet Nauk o Literaturze PAN, Komitet Językoznawstwa PAN, Rada Języka Polskiego przy Prezydium PAN, Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza, Narodowe Centrum Kultury, Stowarzyszenie Polonistów, Muzeum Narodowe w Krakowie, Uniwersytet Zielonogórski, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, Uniwersytet Wrocławski.

Rok po Kongresie ukazała się trzytomowa publikacja Polonistyka dziś – kształcenie dla jutra pod redakcją K. Biedrzyckiego, W. Bobińskiego, A. Janus-Sitarz, R. Przybylskiej, przy współpracy A. Kani i E. Strawy (Universitas, Kraków 2014).

Przewodnicząca Komitetu Organizacyjnego I KDP

dr hab. Anna Janus-Sitarz prof. UJ

II Kongres Dydaktyki Polonistycznej

 

II Kongres Dydaktyki Polonistycznej „Edukacja polonistyczna jako zobowiązanie. Powszechność i elitarność polonistyki” odbył się 18-21 listopada 2015 r. w Katowicach. Jego organizatorami były: Uniwersytet Śląski (Katedra Dydaktyki Języka i Literatury Polskiej, Instytut Języka Polskiego, Instytut Nauk o Literaturze Polskiej im. Ireneusza Opackiego) oraz Polska Akademia Nauk (Komitet Nauk o Literaturze, Komitet Językoznawstwa).

Kongres  podjął zagadnienia z zakresu literaturoznawstwa i językoznawstwa jako podstaw do budowania procesu kształcenia polonistycznego i szerzej humanistycznego na wszystkich szczeblach edukacji – od szkoły podstawowej do wyższej.

Przedstawiono referaty w sekcjach tematycznych, podejmując następujące problemy:  kompetencji nauczyciela polonisty i nauczyciela akademickiego w budowaniu dialogu w przestrzeni –  dom, szkoła, uniwersytet (edukacja polonistyczna jako podstawa kształtowania, budowania i promowania wartości humanistycznych); rola kształcenia na literaturoznawczych i językoznawczych studiach doktoranckich, edukacji polonistycznej reemigrantów (próba odpowiedzi na pytanie, jak uczyć języka i kultury młodzież, która wraca do kraju); kształcenia umiejętności niezbędnych w życiu człowieka jako priorytetu edukacji polonistycznej w świecie (po)nowoczesnym oraz wykorzystywania na lekcjach języka polskiego nowoczesnych metodologii badania literatury wspierających budowanie spójnego i aktualnego obrazu współczesnego świata.

Refleksji poddano także zagadnienia interpretacji literatury jako umiejętności pomagającej w  budowaniu  empatii, dialogu z innym; budowania relacji między przedmiotami humanistycznymi i ścisłymi w szkole i na uniwersytecie, a także przekraczania granic polonistyki w kierunku innych sztuk (filmu, fotografii, malarstwa, architektury, muzyki) oraz technologii cyfrowych.

Pracowano w dwudziestu czterech  sekcjach. Wysłuchano stu trzech referatów oraz  sześciu dyskusji panelowych, z których jedną stanowiło spotkanie z pisarzami.

W przygotowaniu publikacja wszystkich referatów oraz paneli dyskusyjnych w książce pt. Edukacja polonistyczna wobec wyzwań współczesności.

dr Małgorzata Wójcik-Dudek (Uniwersytet Śląski)